Miejscowość swoją nazwę – która we wczesnym średniowieczu brzmiała „Solca” - zawdzięcza prawdopodobnie handlowi solą. Za panowania Jagiellonów do „Solca” dodano „Sandomierski” albo „Radomski”. Nazwa „Solec”, bez dodatków, ponownie pojawiła się na początku XIX wieku, by niedługo później zyskać określnik „nad Wisłą”. Miało to Solec na ziemi sandomierskiej odróżnić choćby od Solca Kujawskiego.
Po raz pierwszy w dokumentach, a konkretnie w bulli gnieźnieńskiej, Solec został wymieniony w 1136 roku – mowa jest tam o tym, że gród należy do uposażenia arcybiskupa gnieźnieńskiego. W XIII stuleciu przeszedł w ręce bożogrobców miechowskich. Wykupiony przez Władysława Łokietka w 1325 roku stał się częścią dóbr królewskich. Lokacja miasta, na prawie magdeburskim, nastąpiła za czasów Kazimierza Wielkiego. Data jest orientacyjna, ponieważ dokumenty dotyczące przywileju lokacyjnego spłonęły w wielkim pożarze miasta. Uzyskanie praw miejskich przez Solec doprowadziło do wytyczenia centralnego placu i odchodzących od niego ulic, a także do budowy zamku.
Kolejny władca - Władysław Jagiełło nadał na początku XV wieku mieszkańcom nadwiślańskiego miasta ważne przywileje. To możliwość organizowania dwa razy do roku jarmarków, prawo hurtowej i detalicznej sprzedaży soli, a także monopol uprawiania handlu w mieście i wokół miasta. Stał się więc Solec ważnym, prężnie się rozwijającym ośrodkiem handlowym. Prestiż miasta zwiększały niewątpliwie regularne wizyty polskich królów - Władysława Jagiełły, a potem Kazimierza Jagiellończyka, którzy zatrzymywali się w soleckim zamku zatrzymywali się pod drodze na Litwę czy Ruś.
Czas największego rozkwitu Solca to pierwsza połowa XVII wieku. Starostwo soleckie objął wówczas książę Krzysztof Zbaraski, który m.in. przebudował zamek w rezydencję w stylu renesansowo-barokowym z włoskim ogrodem, wybudował klasztor i przebudował kościół parafialny. Do miasta przylegało kilka przedmieść, łachy i kępy wiślane oraz pięć jezior.
W roku 1620 w Solcu wybuchł ogromny pożar, który strawił część miasta. Mozolnie odbudowywane niemal doszczętnie zniszczył potop szwedzki w latach 1655-1657. Z 246 domów ocalało sześć, na obrzeżach miasta; Szwedzi prawie całkowicie zniszczyli też zamek. Odbudowa trwała ponad sto lat, ale Solec nigdy już nie odzyskał dawnej świetności. W 1869 roku przyszedł kolejny cios – władze rosyjskie, za pomoc powstańcom styczniowym, odebrali Solcowi prawa miejskie. Ponownie miastem Solec stał się w 2021 roku.
Klasycystyczny ratusz – w kształcie litery „L” - został w mieście zbudowany prawdopodobnie na początku XIX wieku. Był pierwszym w Solcu obiektem murowanym. Dwukondygnacyjny, dwutraktowy budynek kryty dwuspadowym dachem wzniesiono z kamienia i otynkowano. Dolna kondygnacja jest boniowana, a od strony pl. Bolesława Śmiałego w elewacji znajduje się niewielkich rozmiarów ryzalit. Ratusz zdobi wydatny, profilowany gzyms. Jesienią 1986 roku nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków.
Kilka lat temu budynek przeszedł gruntowny remont. Najpierw został wymieniony dach i cała stolarka okienna. W 2020 roku odrestaurowano południową elewację ratusza. Uzupełniono ubytki, położono nowe tynki, założono rynny i zamontowano zegar. Prace kosztowały 116 tys. zł, a Samorząd Województwa Mazowieckiego dofinansował je kwotą 50 tys. zł. Dofinansowanie w takiej samej wysokości Samorząd Województwa Mazowieckiego przekazał też władzom gminy w następnym roku. Tym razem zajęto się elewacją wschodnią ratusza. Trzeba było odgrzybić ściany, położyć nowe tynki, uzupełnić ubytki i obróbki blacharskie, pomalować elewację i zamontować rynny. Tym razem prace renowacyjne kosztowały 232 tys. zł.































Napisz komentarz
Komentarze