Czym właściwie jest styl zakopiański?
To unikalny styl w architekturze i sztuce użytkowej, stworzony pod koniec XIX wieku przez Stanisława Witkiewicza. Jego celem było wykreowanie polskiego stylu narodowego, opartego na tradycyjnym budownictwie i zdobnictwie górali podhalańskich. Witkiewicz wierzył, że właśnie w kulturze ludu kryje się nieskażony, pierwotny duch polskości. Charakterystyczne cechy stylu to wysokie, kamienne podmurówki, spadziste dachy kryte gontem, bogato zdobione elementy konstrukcyjne oraz detale snycerskie, takie jak "słonecka" czy "pazdury".
Gdzie szukać autentycznych przykładów architektury zakopiańskiej?
Prawdziwe perły stylu zakopiańskiego ukryte są na bocznych uliczkach, z dala od komercyjnego zgiełku. Aby je poznać, warto zaplanować spacer, który pozwoli docenić kunszt dawnych cieśli i wizję Witkiewicza. Oto kluczowe punkty na mapie architektonicznej podróży:
- Willa Koliba - ul. Kościeliska 18. To pierwszy dom zrealizowany według projektu Witkiewicza w latach 1892-1893. Dziś mieści się w nim Muzeum Stylu Zakopiańskiego, będące oddziałem Muzeum Tatrzańskiego. To absolutny obowiązek dla każdego, kto chce zrozumieć genezę i założenia stylu.
- Willa pod Jedlami - ul. Koziniec 1. Uważana za najdoskonalsze i najpełniejsze dzieło Witkiewicza. Zbudowana dla rodziny Pawlikowskich, zachwyca rozmachem, proporcjami i bogactwem detali. Willa jest własnością prywatną, ale można ją podziwiać zza ogrodzenia.
- Willa Oksza Zakopane - ul. Zamoyskiego 25. Kolejny ważny projekt Witkiewicza, który po gruntownej renowacji odzyskał dawny blask. Obecnie mieści się tu Galeria Sztuki XX wieku, prezentująca dzieła artystów związanych z Zakopanem. To doskonałe miejsce, by połączyć podziwianie architektury ze zgłębianiem lokalnej sztuki.
- Kaplica Najświętszego Serca Jezusa w Jaszczurówce - To przykład przeniesienia założeń stylu na architekturę sakralną. Drewniana, misternie zdobiona świątynia idealnie wkomponowana w leśne otoczenie jest prawdziwym arcydziełem.
- Cmentarz na Pęksowym Brzyzku - Choć to nekropolia, jest jednocześnie galerią sztuki pod gołym niebem. Wiele nagrobków, wykonanych w drewnie i kamieniu, to unikalne przykłady rzeźby inspirowanej stylem zakopiańskim.
Jak zaplanować spacer szlakiem stylu zakopiańskiego?
Zwiedzanie architektonicznych perełek Zakopanego najlepiej zaplanować jako niespieszny, kilkugodzinny spacer. Najwygodniej zacząć od ulicy Kościeliskiej, która sama w sobie stanowi swoisty skansen tradycyjnego budownictwa. Stamtąd można kierować się w stronę kolejnych obiektów.
Przed wyruszeniem warto sprawdzić dni i godziny otwarcia muzeów, takich jak Willa Koliba czy Oksza. Pamiętaj o wygodnym obuwiu - chodniki w Zakopanem bywają nierówne, a niektóre obiekty są od siebie nieco oddalone. Taki spacer to nie tylko lekcja historii sztuki, ale też świetny sposób na aktywne spędzenie czasu i odkrycie miasta z zupełnie innej perspektywy.
Jakie detale architektoniczne warto sfotografować?
Styl zakopiański to przede wszystkim detal. Spacerując szlakiem, warto zwrócić uwagę na powtarzające się motywy zdobnicze, które stanowią jego esencję. To właśnie one są wdzięcznym tematem dla fotografów.
| Element | Opis |
| Pazdury | Ozdobne zakończenia belek ściennych wystających poza lico ściany. |
| Słonecka | Promieniste, rzeźbione motywy, często umieszczane w szczytach budynków. |
| Węgieł | Charakterystyczny sposób łączenia belek na narożnikach budynku. |
| Gont | Drewniane deseczki używane jako pokrycie dachowe, układane w kilka warstw. |
| Weranda | Przeszklony ganek, często bogato zdobiony, stanowiący ważne miejsce w willi. |
Gdzie znaleźć komfortową bazę wypadową do zwiedzania?
Aby w pełni docenić urok architektonicznych poszukiwań, kluczowa jest odpowiednia baza wypadowa. Po dniu pełnym wrażeń i spacerów, warto mieć miejsce, które zapewni komfortowy odpoczynek. Dobry hotel w Zakopanem powinien nie tylko oferować wysoki standard, ale również pozwalać na łatwy dostęp do mniej uczęszczanych, a bardziej autentycznych części miasta.
Planując taką tematyczną wycieczkę, można rozważyć nocleg w wygodnym obiekcie. Więcej informacji o dostępnych opcjach noclegowych można znaleźć na stronie www.hotelbelvedere.pl.
Dlaczego warto zejść z utartego szlaku?
Odkrywanie Zakopanego szlakiem stylu Witkiewicza to coś więcej niż tylko zwiedzanie. To podróż do korzeni miejsca, próba zrozumienia jego artystycznej duszy i docenienia wizji, która na zawsze ukształtowała krajobraz Podhala. To szansa na ucieczkę od komercji i hałasu na rzecz autentycznego doświadczenia, które zostaje w pamięci na dłużej niż smak gofra z bitą śmietaną. Zejście z Krupówek pozwala zobaczyć Zakopane nie jako kurort, ale jako fascynujące, żywe muzeum pod gołym niebem.
Napisz komentarz
Komentarze