Określenie „prawnik” jest bardzo szerokie. W codziennym języku używa się go wobec osób wykonujących różne zawody związane z prawem, mimo że ich kompetencje, zadania i miejsce w systemie prawnym mogą być zupełnie inne. Radca prawny, adwokat, notariusz, komornik czy prokurator wykonują zawody wymagające wiedzy prawniczej, ale nie pełnią tej samej funkcji.
Dla osoby poszukującej pomocy najważniejsza jest odpowiedź na praktyczne pytanie: do kogo udać się z konkretną sprawą? Radca prawny może udzielać porad, przygotowywać dokumenty, reprezentować klientów przed sądami i organami oraz świadczyć bieżącą obsługę prawną. Nie wykonuje jednak czynności zastrzeżonych dla notariusza czy komornika. Warto więc wiedzieć, gdzie przebiegają granice pomiędzy poszczególnymi profesjami.
Kim jest radca prawny?
Radca prawny Gorzów Wielkopolski jest przedstawicielem regulowanego zawodu prawniczego. Tytuł „radca prawny” podlega ochronie prawnej, a osoba wykonująca ten zawód należy do samorządu zawodowego radców prawnych.
Podstawowym zadaniem radcy jest świadczenie pomocy prawnej w celu ochrony interesów podmiotów, na rzecz których jest ona wykonywana. W praktyce może to oznaczać udzielanie konsultacji, sporządzanie opinii prawnych, przygotowywanie umów i pism, prowadzenie negocjacji czy występowanie jako pełnomocnik klienta przed sądem.
Radca prawny może świadczyć pomoc osobom fizycznym, przedsiębiorcom, spółkom, instytucjom oraz innym organizacjom.
Istotnym elementem wykonywania zawodu jest również obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej. Obejmuje ona informacje, o których radca dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej.
Radca prawny a adwokat – czy nadal istnieją duże różnice?
To prawdopodobnie najczęściej porównywane zawody prawnicze. Historycznie zakres kompetencji radców prawnych i adwokatów różnił się znacznie bardziej niż obecnie.
Dziś, z perspektywy klienta poszukującego pomocy w typowej sprawie cywilnej, rodzinnej, gospodarczej, pracowniczej czy administracyjnej, zakres usług radcy prawnego i adwokata jest w dużej mierze zbliżony.
Obaj mogą udzielać porad prawnych, sporządzać pisma i umowy, prowadzić negocjacje oraz reprezentować klientów przed sądami.
Radca prawny może również występować jako obrońca w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Ustawa przewiduje jednak w tym zakresie warunek dotyczący formy wykonywania zawodu: pomoc prawna polegająca na występowaniu jako obrońca nie może być świadczona przez radcę pozostającego w stosunku pracy, z ustawowym wyjątkiem dotyczącym pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych.
Jedną z charakterystycznych cech zawodu radcy prawnego pozostaje możliwość wykonywania go również w ramach stosunku pracy. Z tego powodu radców prawnych często spotyka się między innymi w działach prawnych przedsiębiorstw oraz instytucji.
Radca prawny a prawnik – to nie zawsze to samo
Warto zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy określeniami „prawnik” i „radca prawny”.
Prawnikiem potocznie nazywa się osobę, która ukończyła studia prawnicze. Samo ukończenie prawa nie oznacza jednak uzyskania tytułu radcy prawnego.
Aby wykonywać zawód radcy prawnego, konieczne jest spełnienie wymagań przewidzianych przepisami. Typowa droga obejmuje między innymi aplikację radcowską i egzamin zawodowy, choć przepisy przewidują również inne możliwości uzyskania uprawnień przez osoby spełniające określone warunki.
Ma to znaczenie z punktu widzenia klienta. Nie każda osoba przedstawiająca się jako prawnik posiada takie same uprawnienia zawodowe jak radca prawny czy adwokat.
Dlatego przed powierzeniem sprawy można sprawdzić, czy dana osoba rzeczywiście wykonuje regulowany zawód prawniczy.
Radca prawny a notariusz – zupełnie inna rola
Notariusz również wykonuje zawód prawniczy, jednak jego zadania są odmienne od typowej działalności radcy prawnego.
Notariusz jest powołany przede wszystkim do dokonywania czynności, którym strony muszą albo chcą nadać formę notarialną. Czynności notarialne dokonane zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego.
Do notariusza udajemy się więc przykładowo wtedy, gdy określona czynność wymaga aktu notarialnego albo gdy strony chcą skorzystać z formy notarialnej.
Radca prawny może natomiast wcześniej pomóc klientowi przeanalizować planowaną transakcję, ocenić jej ryzyka, przygotować propozycje postanowień czy wyjaśnić konsekwencje prawne.
Dobrym przykładem jest zakup nieruchomości. Radca prawny może przeprowadzić analizę dokumentów i sytuacji prawnej oraz reprezentować interes kupującego, natomiast czynność wymagająca aktu notarialnego musi zostać dokonana przed notariuszem.
Nie są to więc zawody konkurencyjne. W wielu sprawach ich role wzajemnie się uzupełniają.
Radca prawny a komornik sądowy
Jeszcze bardziej odmienna jest funkcja komornika.
Komornik sądowy jest organem władzy publicznej w zakresie wykonywania czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Do jego ustawowych zadań należy między innymi wykonywanie orzeczeń sądowych dotyczących roszczeń pieniężnych i niepieniężnych.
Radca prawny reprezentuje natomiast interes swojego klienta.
Jeżeli przykładowo przedsiębiorca posiada niezapłaconą fakturę, radca prawny może przygotować wezwanie do zapłaty, prowadzić negocjacje, wnieść sprawę do sądu i reprezentować wierzyciela w postępowaniu. Jeżeli następnie powstanie odpowiedni tytuł umożliwiający prowadzenie egzekucji, właściwe czynności egzekucyjne należą do komornika.
Radca prawny i komornik pełnią więc zasadniczo różne funkcje w postępowaniu.
Radca prawny a sędzia
Sędzia nie świadczy pomocy prawnej jednej ze stron postępowania.
Jego zadaniem jest rozpoznawanie spraw i rozstrzyganie sporów w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Musi pozostawać bezstronny wobec uczestników postępowania.
Radca prawny występujący jako pełnomocnik znajduje się w zupełnie innej sytuacji. Jego zadaniem jest świadczenie pomocy prawnej na rzecz konkretnego klienta i ochrona jego prawnie chronionych interesów w granicach obowiązujących przepisów i zasad wykonywania zawodu.
Podczas jednej sprawy cywilnej możemy więc mieć do czynienia zarówno z sędzią rozpoznającym sprawę, jak i radcami prawnymi reprezentującymi poszczególne strony.
Radca prawny a prokurator
Prokurator również nie jest prawnikiem świadczącym zwykłe usługi prawne klientom.
Jego rola związana jest przede wszystkim ze staniem na straży praworządności oraz ściganiem przestępstw. W postępowaniu karnym może między innymi prowadzić lub nadzorować postępowanie przygotowawcze oraz występować przed sądem jako oskarżyciel publiczny.
Radca prawny może natomiast znaleźć się po drugiej stronie postępowania, przykładowo występując jako obrońca osoby oskarżonej, jeżeli spełnia wymagania przewidziane dla wykonywania obrony w sprawach karnych.
Są to zatem role zasadniczo odmienne.
Radca prawny a doradca podatkowy
Zakres działalności radcy prawnego i doradcy podatkowego może się częściowo pokrywać, szczególnie w sprawach przedsiębiorców.
Doradcy podatkowi specjalizują się przede wszystkim w zagadnieniach prawa podatkowego i obowiązkach związanych z rozliczeniami podatkowymi. Mogą między innymi udzielać porad w tym zakresie oraz reprezentować podatników w określonych postępowaniach.
Radca prawny również może zajmować się prawem podatkowym, jeżeli jest to obszar jego praktyki.
W przypadku skomplikowanych spraw gospodarczych często potrzebne jest zresztą spojrzenie z kilku perspektyw jednocześnie. Transakcja może mieć konsekwencje cywilnoprawne, korporacyjne i podatkowe. W takich sytuacjach specjaliści różnych profesji mogą ze sobą współpracować.
Czy radca prawny może prowadzić sprawy sądowe?
Tak. Przekonanie, że radca prawny zajmuje się przede wszystkim doradzaniem przedsiębiorstwom, natomiast do prowadzenia spraw sądowych służy wyłącznie adwokat, nie odpowiada współczesnemu zakresowi uprawnień tego zawodu.
Radcowie prawni mogą występować przed sądami jako profesjonalni pełnomocnicy klientów w bardzo szerokim zakresie spraw.
Może to dotyczyć sporów pomiędzy przedsiębiorcami, spraw o zapłatę, prawa pracy, nieruchomości, spraw rodzinnych, spadkowych czy wielu innych dziedzin.
Znacznie ważniejsze od samego wyboru pomiędzy radcą prawnym i adwokatem może być więc znalezienie osoby posiadającej odpowiednie doświadczenie w danej kategorii spraw.
Kiedy zgłosić się właśnie do radcy prawnego?
Do radcy prawnego można zwrócić się zarówno wtedy, gdy problem już powstał, jak i wcześniej.
Pomoc może być potrzebna przy sporze sądowym, konflikcie z kontrahentem, sprawie rodzinnej czy problemie dotyczącym zatrudnienia. Równie ważna jest jednak działalność prewencyjna.
Radca może przeanalizować umowę przed jej zawarciem, sprawdzić dokumenty dotyczące nieruchomości, wskazać ryzyka związane z określoną decyzją biznesową albo pomóc przygotować zasady współpracy pomiędzy przedsiębiorcami.
W niektórych przypadkach jedna konsultacja przed podjęciem decyzji może ograniczyć ryzyko późniejszego, znacznie bardziej skomplikowanego sporu.
O wyborze prawnika powinna decydować również specjalizacja
Sam tytuł zawodowy nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy konkretny prawnik będzie odpowiednią osobą do prowadzenia danej sprawy.
Radcowie prawni, podobnie jak przedstawiciele innych zawodów prawniczych, mogą koncentrować swoją praktykę na określonych dziedzinach. Jeden prawnik może posiadać duże doświadczenie w obsłudze spółek, inny w prawie rodzinnym, zamówieniach publicznych, prawie pracy, nieruchomościach albo procesach sądowych.
Dlatego przy wyborze radcy prawnego warto sprawdzić przede wszystkim jego doświadczenie w sprawach odpowiadających problemowi klienta.
W praktyce pytanie „radca prawny czy adwokat?” często może być mniej istotne niż pytanie „kto rzeczywiście zajmuje się tego rodzaju sprawami?”.
Różne zawody prawnicze oznaczają różne zadania
Radca prawny jest jednym z kilku zawodów funkcjonujących w polskim systemie prawnym i nie należy utożsamiać jego roli z zadaniami wykonywanymi przez notariusza, komornika, sędziego czy prokuratora.
Najbardziej zbliżone pozostają obecnie kompetencje radcy prawnego i adwokata. W wielu sprawach klient może skorzystać z pomocy przedstawiciela jednej lub drugiej profesji.
Notariusz wykonuje natomiast czynności notarialne, komornik realizuje zadania związane przede wszystkim z egzekucją i zabezpieczeniem, sędzia rozstrzyga sprawy, a prokurator wykonuje zadania związane między innymi ze ściganiem przestępstw.
Dlatego wybór odpowiedniego specjalisty powinien zaczynać się od określenia charakteru problemu. Jeżeli potrzebna jest porada, analiza dokumentów, przygotowanie umowy, prowadzenie negocjacji albo reprezentacja w sporze, radca prawny może być właściwą osobą do udzielenia profesjonalnej pomocy prawnej.
Napisz komentarz
Komentarze