Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu Radio Rekord Radom 29 lat z Wami Radio Rekord Radom 29 lat z Wami
poniedziałek, 5 stycznia 2026 02:25
Reklama

Wielokulturowe dziedzictwo Radomia, cz. IV

Dziś kolejna część cyklu "Wielokulturowe dziedzictwo Radomia". Wielokulturowość Radomia najpełniej wyraża się w dziejach miasta w XIX i pierwszej połowie XX w., kiedy społeczność lokalna tworzyli przedstawiciele różnych narodowości i wyznań. Główne grupy etniczne, nadające w owych czasach tożsamość miastu, to: Polacy, Żydzi, Niemcy i Rosjanie, a religijne: oprócz katolików, wyznawcy judaizmu, prawosławia i protestantyzmu. Dziś o pałacu Karscha - Wickenhagena i nie tylko.


Poprzedni odcinek serii TUTAJ.

[gallery id=1521]

Pałac Karscha - Wickenhagena

W latach 1881-82, przy pl. Konstytucji 3 Maja, został wybudowany jeden z najbardziej monumentalnych budynków XIX-wiecznego Radomia – kamienica – pałac wspomnianych wcześniej przemysłowców Ludwika Karscha i Franciszka Wickenhagena. Jest to budynek kilkukondygnacyjny, o dachu mansardowym, z wykorzystaniem form neorenesansowych i neobarokowych. Pałacowy charakter kamienicy podkreśla bogato dekorowana fasada, występowanie ryzalitów, centralna, ozdobna klatka schodowa z żeliwnymi schodami. Wzorowany był na pałacach miejskich przemysłowców łódzkich i domu bankiera Kronenberga w Warszawie.

Cmentarz ewangelicko-augsburski

U zbiegu ulic Wiejskiej i Ciborowskiej, na wzniesieniu, znajduje się drugi w Radomiu, cmentarz ewangelicko-augsburski. Jest miejscem spoczynku dawnych kolonistów niemieckich z podradomskich wsi: Godowa i Janiszpola. Funkcjonował w latach 1859-1944. Cechował go układ wzdłużny, z aleją główną i nagrobkami po obu jej stronach. Po ostatniej wojnie brak stałej opieki spowodował zatarcie się układu przestrzennego cmentarza, degradację grobów, likwidacje ogrodzenia oraz przypadkowe zadrzewienie. Podejmowane okresowo prace porządkowe pozwoliły uratować pozostałości w postaci zarysów mogił i fragmentów nagrobków.

Cmentarz prawosławny

Najważniejszym obecnie dla społeczności miejscem historycznym w Radomiu jest teren cmentarza prawosławnego przy ul. Warszawskiej. Powstał w 1839 r., poza granicami miasta. Obszar cmentarza kilkakrotnie poszerzano i grodzono (w 1851 i 1859 r.). W 4. ćw. XIX w. uzyskał obecny wygląd. Wybudowano bramę główną, budynki stróżówki i domu przedpogrzebowego. Podczas I wojny światowej urządzono tutaj kwaterę wojenna dla poległych żołnierzy wyznania prawosławnego.


Tomasz Gola, WUOZ w Warszawie, delegatura w Radomiu.

Artykuł został opublikowany w kwartalniku „Renowacje i zabytki”, nr 1 (46) 2014. Publikacja za zgodą spółki Rewitalizacja.


Podziel się
Oceń

Reklama