Jest taka ulica w Radomiu

Najlepsze wiadomości video z Radomia znajdziesz na naszym kanale na YouTube - TUTAJ.

Mieszkała w Radomiu ponad ćwierć wieku, a jedyny jej adres, jaki udało się ustalić , to Warszawska 14 (obecnie Malczewskiego 14). Była radną dwóch kadencji Rady Miejskiej Radomia, stworzyła od podstaw Seminarium Nauczycielskie Żeńskie i przez 15 lat nim kierowała, uczyła również w Gimnazjum Państwowym Męskim im. Jana Kochanowskiego, ale do naszych czasów nie przetrwał nawet jeden jej życiorys. Zakładała stowarzyszenia, przewodziła rozmaitym komitetom i instytucjom, brała udział w tajnym nauczaniu, za którą to działalność została odznaczona orderem Polonia Restituta (najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego), była jedną z najaktywniejszych działaczek radomskiej endecji, a źródłem wiedzy o jej życiu są... kalendarze.

Stanisława Zofia Biernacka przyszła na świat 1 maja 1866 roku w Lipnie – maleńkim powiatowym miasteczku niedaleko Płocka, gdzie urodził się także wybitny aktor teatralny Wincenty Rapacki i gwiazda kina Pola Negri, urodzona Apolonia Chałupiec. Miała średnie wykształcenie i ukończone kursy pedagogiczne. Wyszła za mąż za starszego o 10 lat Bronisława Brunona Wron- -ckiego i prawdopodobnie w związku z jego pracą przeniosła się – na przełomie XIX i XX wieku – do Radomia. Wronccy mieli już wtedy kilkuletniego syna Jerzego.

W czasie zaborów angażowała się mocno zarówno w poprawę bytu kobiet, jak i w tajne nauczanie. W 1906 roku Stanisława Wroncka założyła Stowarzyszenie Kobiet Pracujących w celu „zorganizowania kobiet pracujących w różnych zawodach, wytworzenia łączności i wzajemnej pomocy”. Działała też w Polskiej Macierzy Szkolnej. Tuż po wybuchu I wojny światowej znalazła się w Komitecie Obywatelskim Miasta Radomia, który m.in. udzielał pożyczek oraz prowadził tanie kuchnie i ochronki, a Polskiemu Komitetowi Pomocy Sanitarnej przewodniczyła. Została też opiekunką pierwszego w mieście szpitala dla rannych żołnierzy. Po ustąpieniu Rosjan kierowała sekcją uniwersytetu ludowego Komisji Szkolnej Ziemi Radomskiej, zapisała się też do Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego.

We wrześniu 1917 roku „znana z niezmordowanej pracy narodowej i spo- łecznej” Stanisława Wroncka została dyrektorką Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego. Zorganizowała tę szkołę, pozyskała znakomitych nauczycieli, zapewniła jej siedzibę i kierowała nią przez 15 lat. Ucząc przy tym historii i ję- zyka polskiego w „Kochanowskim”. Doprowadziła do powstania Uniwersytetu Ludowego, który przez 10 lat prowadził pracę oświatową dla dorosłych – organizował dla nich kursy i wykłady. Po odzyskaniu niepodległości, uważana za „najwybitniejszą przedstawicielkę radomskich kobiet”, obok Marii Kelles- -Krauz, Stanisława sięgnęła po mandat radnej. Startowała z list Narodowego Komitetu Wyborczego w pierwszych niepodległościowych wyborach 9 marca 1919 roku. Na liczącej 38 osób liście NKW miała wysoką – czwartą pozycję. Została radną – jedyna kobieta spośród 14 przedstawicieli endecji. Ponownie uzyskała mandat w 1923 roku. Więcej nie kandydowała. Pod koniec 1918 roku założyła Zjednoczenie Polek, działa- ła w Radzie Szkolnej Miasta Radomia i Komitecie Pomocy Miastu Wilno.

W 1932 roku Stanisławę Wroncką, pod pretekstem osiągnięcia przez nią wieku emerytalnego, usunięto z dyrektorskiego fotela w seminarium nauczycielskim. Prawdopodobnie niedługo potem wyjechała do syna do Warszawy. Tam też zmarła – 7 czerwca 1947 roku.  

Najświeższe wiadomości z Radomia i regionu znajdziesz na profilu CoZaDzien.pl na Facebooku - TUTAJ.