Ryzyko przekroczenia norm pyłu PM10 w powiecie radomskim – co to oznacza i czym jest PM10?

Czym jest pył PM10?

PM10 to drobne cząstki pyłu zawieszonego w powietrzu o średnicy nie większej niż 10 mikrometrów (czyli około siedmiokrotnie mniejszej niż grubość ludzkiego włosa). Ze względu na swoje niewielkie rozmiary, cząstki te łatwo przedostają się do dróg oddechowych, a część z nich może docierać nawet do płuc.

Pył PM10 składa się z mieszaniny różnych substancji, m.in.:

• sadzy,
• metali ciężkich,
• siarczanów i azotanów,
• związków organicznych.

Skąd bierze się PM10?

Główne źródła pyłu PM10 to:

• ogrzewanie domów paliwami stałymi (węgiel, drewno, niskiej jakości paliwa),
• emisje z sektora bytowo-komunalnego, szczególnie nasilone w sezonie grzewczym,
• ruch samochodowy,
• warunki meteorologiczne, takie jak brak wiatru, niska temperatura i inwersja temperatury, które utrudniają rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.

W okresach takich jak zima, zanieczyszczenia mogą się kumulować przy powierzchni ziemi, powodując wzrost stężeń pyłu w powietrzu.

Kto jest najbardziej narażony?

Ryzyko zdrowotne dotyczy całej populacji, jednak szczególnie wrażliwe grupy to:

• dzieci i młodzież,
• osoby starsze,
• kobiety w ciąży,
• osoby po przebytych infekcjach (ozdrowieńcy),
• osoby z chorobami układu oddechowego (np. astma, POChP),
• osoby z chorobami serca i układu krążenia,
• osoby z chorobami nowotworowymi,
• palacze i bierni palacze.

Szacuje się, że na obszarze objętym ostrzeżeniem mieszka około 193,8 tys. osób.

Możliwe skutki zdrowotne

Podwyższone stężenia PM10 mogą powodować:

• kaszel, duszność, podrażnienie gardła i oczu,
• nasilenie objawów astmy,
• zwiększone ryzyko infekcji dróg oddechowych,
• pogorszenie samopoczucia u osób z chorobami serca (ból w klatce piersiowej, zmęczenie, brak tchu),
• objawy także u osób dotychczas zdrowych.

Zalecane środki ostrożności

Dla ogółu mieszkańców:

• unikanie działań zwiększających zanieczyszczenie powietrza (np. palenia w kominkach),
• ograniczenie wietrzenia pomieszczeń,
• śledzenie bieżących komunikatów o jakości powietrza.

Dla osób wrażliwych:

• ograniczenie przebywania na zewnątrz,
• unikanie intensywnego wysiłku fizycznego na świeżym powietrzu,
• osoby chore na astmę powinny mieć przy sobie leki i reagować na pierwsze objawy,
• w przypadku pogorszenia stanu zdrowia – kontakt z lekarzem.