Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu Radio Rekord Radom 29 lat z Wami Radio Rekord Radom 29 lat z Wami
wtorek, 20 stycznia 2026 01:37
Reklama

Cmentarz w Skaryszewie zabytkiem

Znajdujący się w Skaryszewie cmentarz rzymskokatolicki z końca XVIII wieku został wpisany do rejestru zabytków.

- Wpisem objęto układ przestrzenny i komunikacyjny, budynek kaplicy rodziny Skorupskich oraz najcenniejsze nagrobki i płyty nagrobne wraz z ich otoczeniem – wylicza Agnieszka Zukowska, rzecznik mazowieckiego konserwatora zabytków. - Zachowana nekropolia skaryszewska stanowi ważny – materialny i niematerialny – dokument dziejów miejscowości i parafii. Ponadto jest jedną z najstarszych na Mazowszu.

Cmentarz został założony w 1798 roku. W 1855 roku wybudowano w centralnym punkcie kaplicę dla rodziny Skorupskich, właścicieli Makowa. Odznacza się oryginalnym zastosowaniem detalu i form eklektycznych i stanowi dominantę skaryszewskiej nekropolii. Na cmentarzu znajduje się wiele cennych pod względem historycznym i artystycznym nagrobków wolnostojących, grobowców i płyt nagrobnych. Pochodzą z XIX i połowy XX wieku.

- Nagrobki charakteryzują się znaczną różnorodnością typów i form: krzyż na cokole, krzyż na skałce, stela, obelisk na cokole, baldachim, figura na cokole, urna na cokole, arkada – mówi Agnieszka Żukowska. – Jeśli chodzi o styl, to mamy tu nagrobki klasycystyczne, historyzujące, nawiązujące do symbolizmu i modernistyczne. W sumie zaewidencjonowano 70 zabytkowych nagrobków.

Najstarsze obiekty to nagrobek Barbary z Morzow Pieniążkowej, dziedziczki dóbr Bogusławice z pierwszej ćwierci XIX wieku, nagrobek Maryanny Skorupskiej z drugiej ćwiartki XIX wieku, nagrobek Grzegorza i Elżbiety Jużyńskich z drugiej ćwierci XIX wieku czy płyta nagrobna Kazimiery Wójcickiej z pierwszej połowy XIX wieku. Większość XIX-wiecznych nagrobków jest orientowana (ustawiona frontem do alejek). Dominują te wykonane z piaskowca, ale w kilku przypadkach występuje też żeliwo i marmur. Wykonawcami wielu historycznych nagrobków byli radomscy kamieniarze (J. i L. Staniszewscy, F. Hebdzyński). Na jednym z grobowców występuje inskrypcja kamieniarza, pochodzącego z Orłowa w gminie Jastrząb. Wśród pochowanych znajdują się osoby zasłużone dla Skaryszewa - właściciele okolicznych dóbr, urzędnicy, żołnierze i księża.



Podziel się
Oceń

Reklama